‘Als het mag zoals het nu gaat, zing ik het wel uit.’ 

Vanaf 9 september is Herman van Veen te zien in de theaters met de voorstelling: ‘75 ‘Dat kun je wel zien dat is hij’. De muzikant/schrijver/schilder denkt in deze onzekere tijd niet aan stoppen. ‘’Ik ben nu een jong iemand met 75 jaar ervaring.’ 

Foto: ANP

Op 14 maart vierde Herman van Veen zijn 75ste verjaardag, precies rond het tijdstip dat het coronavirus serieuze vormen aannam. Hij zag zich gedwongen om zestig voorstellingen te verplaatsen. Over die periode zegt hij nu, zes maanden later: ‘Het is vooral het ongewisse dat het lastig maakt. Het ontbreken van een duidelijk perspectief. Naast mijn theaterwerk run ik samen met Edith Leerkes een kunstencentrum op Landgoed De Paltz in Soest. Ongeveer 25 mensen zijn hier economisch afhankelijk van. Wij hebben nogal moeten aanpoten. 

‘Uw nieuwe voorstelling is getiteld: 75 ‘Dat kun je wel zien dat is hij’.
Wat zijn uw ambities op uw 75e?
‘Overeind blijven en genieten van wat er kan, met de mensen die ik liefheb.’

Verwijst de titel van de show ook naar het kinderlijke dat nooit verloren mag gaan?
‘Ja, dat klopt wel. Tevens refereert het aan mijn opgetogen gezicht vanwege het feit dat ik er nog ben.’

Wat wilt u vertellen met deze voorstelling?
‘Dramaturgisch functioneert het als een dagboek, in de vorm van een tijdreis. Het laveert tussen wat was, is en wellicht kan komen, met oud en nieuw werk door elkaar. Er is veel muziek uiteraard en veel om te lachen ook. Elke avond wordt een beetje anders.’

Vliegende Hollander is een opera over hoogmoed en eeuwig leven

Van 19 augustus t/m 13 september is de opera Vliegende Hollander te zien in de Veerensmederij in Amersfoort. In een aangepaste setting uiteraard, maar het gezelschap van Holland Opera mag eindelijk weer het podium op.

‘This fall suits you best,’ roept regisseur Joke Hoolboom. Over een kleine drie weken is de try out van Vliegende Hollander en God en de Duivel repeteren een scene. Het blijkt nog geen sinecure om de Canadese sopraan Stephanie Desjardins (God) comfortabel en geloofwaardig te laten vallen op het houten podium na een ruwe ingreep van de duivel, gespeeld door bariton Arnout Lems. ‘Het gaat nu om de details. Fysiek moet alles kloppen,’ vertelt Hoolboom na afloop van de repetitie in de foyer. 

De regisseuse is verheugd om, na een maandenlange pauze, weer op te kunnen treden. ‘Ook Holland Opera is hard geraakt door de coronacrisis. Het Zwanenmeer is afgezegd, net als Ruimtevlucht en Dido. En in de Werkspoorkathedraal in Utrecht zouden we een opera op locatie doen, Divorce of Figaro, maar die ging ook niet door. Dit is voor ons de eerste keer weer. We hebben er heel veel zin in!’

Big in Japan

Blue eyed soul, zo wordt de muziek van de Utrechtse singer-songwriter Tim Treffers wel omschreven. Hij combineert zijn stijl met pop en jazz en gooit daar hoge ogen mee. Niet in eigen land, maar opvallend genoeg vooral in Japan. Daar prijkt zijn vriendelijke hoofd op menig fanshirt. 

Werd Treffers’ debuut Never trust a man in a fur coat min of meer toevallig opgepikt in Japan, voor de opvolger, Carnival of life, wist hij een groot Japans platenlabel te strikken en zijn laatste album Young and determined kwam er direct binnen op één. Ook maakte Treffers een succesvolle tour door het land, hangen er posters van hem in de platenzaken en wordt hij er op straat herkend. In Japan blijkt een grote markt te zijn voor zijn luchtige mix van pop, soul en disco uit de jaren 70.

In Japan is je hoofd te zien is op etuis, T-shirts en vlaggetjes, en is zelfs uit marmer gehakt…
‘Het is vrij surrealistisch, ja. Ik had het eerst niet zo door, maar toen ik er twee jaar geleden ging touren, merkte ik pas echt hoeveel fans ik heb in Japan. Ik ging ook optreden ergens in een dorpje waar ze zich zo hadden verheugd op mijn komst, dat ze en marmeren beeld van mij hoofd gemaakt hadden. Als een soort welkom. Heel bijzonder.’

Hoe ben je er eigenlijk ontdekt?
‘Als student kocht ik verzamelplaten en cd’s, die ik op een site met winst doorverkocht. Een Japanner kocht een album van de Dolly Dots van mij en keek wat ik nog meer in de aanbieding had. Mijn eigen album had ik ook op die site gezet, want je weet maar nooit. Dus hij kocht mijn cd en zo had ik mijn eerste Japanse fan. Ik vroeg hem naar labels en belangrijke personen in de Japanse muziekindustrie en die heb ik allemaal gemaild. Een dag later nam P-Vine Records contact met mij op. Zij wilden met mij in zee.’

De onvernietigbare veer van iemand die waarlijk leeft

Ronald Giphart schreef een mooi portret over zijn moeder, Wijnie Jabaaij, die 25 jaar geleden overleed. De progressieve en markante politica maakte zich sterk voor de vrouwenrechten, de positie van minderheden en het milieu. Nu Giphart bijna de leeftijd heeft bereikt waarop zijn moeder na een slopende ziekte door euthanasie uit het leven stapte, acht hij de tijd rijp voor een ode in boekvorm.

De titel ‘Wie waarlijk leeft’ is een citaat uit een gedicht. Kun je daar iets meer over vertellen?
‘Die regel is afkomstig uit het lievelingsgedicht van mijn moeder ‘Gij en wij saam’ van Albert Verweij. De hele zin luidt: ‘Wie waarlijk leeft, heeft in zijn hart een onvernietigbare veer’. Dat is ook van toepassing op mijn moeder. Zij zag haar einde naderen, maar wat niet eindigde was haar geestdrift, kracht en inspiratie die ze doorgaf aan anderen. Het gedicht is een oproep aan de mensen: hoe kun je al het leed aanzien zonder er iets tegen te doen? ‘Geen leer, geen naam, alleen de wil om sterker te zijn dan leed en tijd’, schrijft Verweij. En: ‘Aanvaard uw taak, volvoer haar stil, heb lief en hoop en wees bereid.’ Prachtige regels die het levensmotto waren van mijn moeder. Ze stonden op haar overlijdensbericht en in de rouwadvertenties.‘ 

Je schreef eerder de roman ‘Ik omhels je met duizend armen’ over je moeder. Wanneer besloot je om dit portret te schrijven?
‘Mijn uitgever, De Bezige Bij, brengt af en toe kleine, chique boekjes uit met een mooie omslag en harde kaft. Na mijn laatste roman ‘Alle Tijd’ vroegen ze mij om ook zo’n boekje te schrijven. Het zijn werkjes van ongeveer 90 bladzijdes waarin schrijvers van hun vertrouwde thema’s afstappen. Vaak zijn ze autobiografisch. In juni is het 25 jaar geleden dat mijn moeder overleed. Aanvankelijk was ik van plan om een brief te schrijven aan mijn zus en mijn kinderen om een verhaal te vertellen over hun moeder/oma. Toen dacht ik: dat is een mooi onderwerp voor zo’n boekje! Tijdens een diner met mijn uitgeefster citeerde ik het gedicht en mijn uitgeefster zei meteen: Dat wordt de titel!’ 

Anne van Veen heeft iets te vieren

Van de Utrechtse schrijfster, actrice en zangeres Anne van Veen verscheen onlangs de roman: Iets te vieren. Centraal staan een beroemde dirigent en zijn muzikale dochter die zich wel, maar ook niet wil losmaken van haar milieu.

Multitalent Anne van Veen speelt in theatervoorstellingen, zingt en schrijft. Iets te vieren is haar tweede roman. Hoofdpersonen zijn de expressieve gitariste Lidewij (Lied voor intimi) en de ingetogen logopedist Tobias, die elkaar ontmoeten via een advertentie waarin Tobias zijn imaginary friend ter overname aanbiedt. Tegen het decor van Utrecht, al wandelend, kletsend, kibbelend en flirtend, zoeken de twee jongvolwassenen hun weg in de wereld. Lied is de dochter van de wereldberoemde dirigent Duco Donkersloot die ze alleen ziet als er ‘iets te vieren’ is. Overeenkomsten met Anne van Veens vader Herman, zijn er, zegt de schrijfster, maar de twee mannen zijn niet een-op-een dezelfde. ‘Het is verre van bevredigend om sec de werkelijkheid na te bootsen.’

Licks uit de lik

De Achterhoekse songschrijvers Rocco Ostermann en Wout Kemkens (Donnerwetter, Shaking Godspeed) namen samen met bajesklanten een album op onder de naam De Niemanders. Het een en ander leidde tot intense muziek met indringende verhalen.

Op het moment van dit interview stonden optredens met de gedetineerden gepland in een aantal gevangenissen. Maar ook hier gooide de corona roet in het eten. “De gevangenen mogen nu geen bezoek ontvangen. En mooie initiatieven als de onze moeten al helemaal wachten,” vertelt Wout Kemkens via beeldbelprogramma Whereby.

Goed, eerst maar eens die naam. ‘Iedereen wil iemand zijn,’ legt Rocco Ostermann uit. ‘Je beste ik laten zien en met je hoofd op een glossy, daar gaat het tegenwoordig om. De mensen die niet meedoen en vastzitten, in een gevangenis of in hun normale leven, worden niet interessant genoeg gevonden. Dat zijn de niemanders, de mensen die op de achterkant van een cv staan. Of slechts een nummer zijn, zoals in de gevangenis. Het Engelse ‘nobodies’ begrijpt iedereen wel.’

Podcast over mentale stoornissen

Claire de Groot (20) worstelt met een depressie, een dwangstoornis en een persoonlijkheidsstoornis, en heeft een verleden met anorexia. Haar vriend Jeroen Sturing (24) is journalist en radiomaker, en besloot samen met zijn vriendin in de wereld van mentale stoornissen te duiken. 

In ‘Stoorzender, de Podcast’, hoor je indringende, open gesprekken met belangrijke gasten op het gebied van mentale gezondheid, in een laagdrempelige setting. De NUK sprak met radiomaker Jeroen Sturing.

Hoe zijn jullie op het idee gekomen voor deze podcast?
‘In het begin van onze relatie liep ik stage bij radiostation NPO KX. Ik was erg gespitst op ideeën voor podcasts en programma’s. Toen ik Claire beetje bij beetje beter leerde kennen, vond ik haar verhaal zo bijzonder en haar verleden in klinieken zo schrijnend, dat ik dacht: hier moet meer aandacht voor komen. Al snel kwam ik op het idee van een podcast. Die hebben we mogen ontwikkelen voor de stage. Uiteindelijk is die niet op het radiostation terecht gekomen, maar hebben we de podcast op eigen titel uitgebracht.’

Wat willen jullie ermee bereiken?
‘We hopen meer begrip te kweken voor mentale stoornissen. Veel mensen met een mentale stoornis lijden in stilte, omdat ze zich schamen of denken dat hun problemen er niet toe doen. Er rust iets van een taboe op. Met onze podcast willen we dit taboe doorbreken en mensen aanzetten om erover te praten. In de podcast komen we ook op gesprekken die je niet zo gemakkelijk aan de eettafel zou voeren (Claire en ik wonen samen). De onderwerpen bieden mij een inkijkje in de ‘gebruiksaanwijzing’ van Claire en voor Claire is de podcast de kans om uit te leggen hoe ze tegen dingen aankijkt. Ook komt ze vaak, door de gasten, op nieuwe inzichten over haar eigen stoornissen.’