De Kift zonder kapstok

15 mei verschijnt het twaalfde album van De Kift: Hoogriet. Bloemrijker en gevarieerder dan de vorige albums, omdat zanger Ferry Heijne een vastomlijnd thema achterwege liet. Maar met de vertrouwde weerbarstigheid, bezieling en weemoed. Muziek om op te springen, te walsen of om bij te treuren.

‘Ik ben een beetje in onbalans de laatste tijd,’ vertelt Ferry Heijne aan de telefoon. ‘Als componist en verzamelaar van onze teksten ben ik gewend om alleen te werken. Maar ik mis wel de energie van het gezamenlijk muziek maken en optreden.’ Overleg tussen de bandleden vindt noodgedwongen plaats via Zoom, repeteren doet ieder voor zich. ‘Vrijdag hebben we onze eerste online borrel. Die deden we altijd na de repetitie.’ 

Afgelopen zaterdag stond in Paradiso de release gepland van de nieuwe cd Hoogriet, maar die ging uiteraard niet door. De Kift besloot het album wel alvast uit te brengen. Heijne: ‘Het culturele aanbod is wel erg schraal nu. Dan is het voor de mensen fijn dat ze al plezier aan het album kunnen beleven. En voor ons betekent het een beetje inkomen.’ 

Net als de hele cultuursector probeert de band uit Koog aan de Zaan zo goed en zo kwaad als het gaat de crisis door te komen. Heijne bewerkte drie afzonderlijke thuisoptredens tot een online clip voor het lied Engelenkoor. En met zijn neef Pim (Heijne, gitarist), deed hij een livestream voor het geannuleerde In-edit Festival. ‘Online proberen we zo de bordjes in de lucht te houden. Dit soort zaken zijn helemaal nieuw voor ons. Maar we willen contact houden met ons publiek.’ De band is nog naarstig op zoek naar een geschikte locatie voor het opnemen van online concerten. ‘Onze repetitieruimte is te klein om met zijn achten die afstand van 1.5 meter te kunnen bewaren.’

Dichten tegen de eenzaamheid

Dichter aan de lijn is een initiatief waarbij telefonisch een gedicht wordt voordragen aan eenzame mensen. Bij uitstek geschikt dus voor deze roerige tijden. Ook een aantal Utrechtse dichters doet mee. De NUK sprak met Vrouwkje Tuinman en Mark Boog over het project.

Vrouwkje Tuinman

Waar komt dit idee vandaan?
‘Het project is in België ontstaan bij de organisatie verblind.be en past goed bij hun initiatieven die als doel hebben: verbinding, minder eenzaamheid en meer samenzijn. In België heet het 'Dichters van wacht'. Door de coronacrisis is het een groot succes geworden. Een paar weken hebben tientallen dichters elke avond van 20.00 tot 22.00 mensen via de telefoon te woord gestaan.’ 

Hoe ging dat te werk?
‘Mensen belden een gratis 0800-nummer en werden doorverbonden met een willekeurige dichter. In België waren dat vooral Vlamingen, maar ook een paar Nederlanders, zoals Jan Baeke, Erik Jan Harmens en ikzelf. Elke dag belden er tussen de 500 en 1000 mensen, dus blijkbaar was er een grote behoefte aan. Van kleine kinderen tot hoogbejaarden. Op een gegeven moment kwam er zelfs een wachtmuziekje, dat ook uit poëzie bestond.’

Wat doe jij nou?

Waar zijn de Utrechters uit de culturele scene mee bezig nu alle evenementen zijn afgelast? Klavecinist en organist Tineke Steenbrink van Holland Baroque.

'Vaak heb ik de afgelopen jaren gedacht aan wat ik zou doen als ik een zee van tijd voor me had liggen. Een heel lijstje had ik. Niets van het lijstje heb ik gedaan sinds we thuis moeten blijven. Blijkbaar heeft deze gedwongen stilstand toch een hele andere inpakt op mij dan een gekozen halt. Wel heeft iets in de trant van mijn voornemens mij te pakken. Ik heb mijn tanden in een geschiedkundig onderwerp gezet, dat te maken heeft met mijn beroep en waar ik vandaan kom: een dorpje in Brabant. Samen met stagiaire Nino Natroshvili ben ik op zoek gegaan naar muziek uit Brabantse kloosters in de 17de eeuw. Echt een niche. Uren en uren boeken zitten doorspitten, bibliotheken aanschrijven. Die zijn nu ook dicht dus veel sporen lopen dood. Gelukkig hebben veel collegae tijd om te helpen en kennis te delen. Er ontstaat een verbroedering die blijft, hoop ik.

Wat doe jij nou?

Waar zijn de Utrechters uit het culturele veld mee bezig nu alle evenementen zijn afgelast? Marlies Timmermans, directeur van EKKO.

‘Op het moment dat hier de lockdown begon, maakte ik nog een prachtige rit door de VS. We reden Joshua Tree Park uit, en toen ik eenmaal bereik had op mijn mobieltje zag ik meer dan honderd appjes.
Onze reis kwam abrupt tot stilstand en we keerden eerder terug naar Nederland. Mijn hoofd had wat langer nodig door de thuis-isolatie die volgde.

Dankzij mijn platenkast kwam de rust. Zeker met de laatste release van Damien Jurado: ‘What’s New Tomboy’. In een interview vergeleek deze Amerikaanse singer-songwriter het schrijfproces van nieuwe nummers met het gedrag van zijn kat. Die springt pas bij hem op schoot nadat hij het beest eerst negeert. De beste liedjes komen dus tot stand als je er geen aandacht aan besteedt. Ik vergelijk zijn nummers liever met honden: als je ze aait maak je oxytocine aan en daalt je cortisol. Hoe dan ook: een echte aanrader!

‘Er begint een mentale afstand te ontstaan tot de roman’

De roman Vallen is als vliegen van Manon Uphoff is genomineerd voor de Libris Literatuur Prijs. De NUK sprak met de Utrechtse schrijfster over de totstandkoming van het indringend boek over misbruik in haar kinderjaren, en over de vele positieve reacties. Het interview kon vanwege de corona alleen telefonisch plaatsvinden.

Om te beginnen: hoe ervaar jij deze verwarrende periode?

‘Ook in mijn leven grijpt de corona in, net als bij iedereen. Lezingen geef ik niet meer en interviews doe ik alleen telefonisch. Het is een onzekere tijd. Je voelt de spanning bij iedereen. De Boekenweek is volledig ondergesneeuwd, en dat is volkomen terecht hoor. Zo goed en zo kwaad als het kan moeten we er allemaal in mee bewegen om erger te voorkomen.’

Heb je er ook direct mee te maken?

‘Ja, op de heuglijke avond dat ik hoorde dat ik op de shortlist sta van de Libris Literatuur Prijs, kreeg mijn jongste zus  een zware hartinfarct. Ze is niet adequaat behandeld en werd naar huis gestuurd met ernstige beschadigingen. Dat was natuurlijk een enorme klap. Niet alleen omdat ze ernstig verzwakt is, en de foute behandeling invloed heeft op haar dagelijks leven, maar zij is ook een van de personen die we nu niet mogen bezoeken. Dat is heel akelig, ook haar kinderen kunnen niet bij haar komen.’

America-na: Jack Poels zonder Rowwen Hèze 

25 jaar liep hij al met het plan, maar steeds kwam er iets tussen. Op 27 maart verschijnt het eerste soloalbum van Jack Poels, zanger van Rowwen Hèze. ‘Ik zat er al zo lang over te zeuren dat de andere bandleden opgelucht waren dat het nu eindelijk gebeurde. ‘Gooi het er maar eens uit’, zeiden ze.’

‘Hier is het allemaal mee begonnen.’ In het kantoor van de opnamestudio van Rowwen Hèze in America (Noord-Limburg) toont Jack Poels de achterkant van zijn mobieltje. Met een stukje plakband is een blauw veertje bevestigd. Het is afkomstig van een Vlaamse Gaai, vertelt Poels. ‘Op de dag dat mijn zoon Jan naar Zuid-Korea vertrok voor zijn studie, vond ik tijdens een wandeling deze veer. Ik was in een melancholieke bui omdat hij een half jaar weg zou zijn. Hij die daar hoog in de lucht in die grote blauwe vogel zat, en ik die beneden dit blauwe veertje aantrof. Ik ben niet bijgelovig, maar ik maak mezelf graag wijs dat het zo heeft moeten zijn.’

Op internet ontdekte Poels dat het vinden van zo’n veer echt iets betekent: ‘Je moet dan terugdenken aan het moment dat je hem vond. Wat ging er toen door je heen?’ En voilà: de tekst voor het titelnummer was daar. De vuurdoop van het album vond eind november plaats tijdens het 25-jarige jubileum van muziekmagazine Heaven in TivoliVredenburg. ‘Ik heb een goede band met dat blad en houd van de muziek die ze bespreken. Toen ze me vroegen om op te treden, dacht ik: ‘Nu moet ik toeslaan!’ Dat bleek nog geen sinecure. ‘De eerste keer solo vond ik erg spannend. Stond ik daar op het trapje van het podium, met een bemoedigend handje van mijn manager Rudy op mijn rug …’

Wat doe jij nou?

Waar zijn de Utrechters uit de culturele scene mee bezig nu alle evenementen zijn afgelast? Ingmar Heytze werkt mee aan ‘Dichter aan de lijn’, waarbij je gebeld wordt door een dichter die voorleest uit eigen werk.

Hoe gaat het?
‘Zoals Frits Egters uit De Avonden van Gerard Reve al verzuchtte: Het gaat slecht, maar verder gaat het goed. Ik vermoed dat het met mij zo is gegaan als met veel mensen: eerst overheersen verwarring, stress, angst en paniek. Maar dat hou je geen weken achter elkaar vol. Op een gegeven moment ga je toch over tot de orde van de dag, al is het dan een heel andere orde die daardoor ook tot andere dagen leidt. Die negatieve emoties verdwijnen niet helemaal, maar ik merk steeds vaker dat mijn belangrijkste gemoedsstemming verbazing is. Hoe rot dit ook is, we maken toch wel iets bijzonders mee, en het is niet allemaal alleen maar slecht. Er valt ook veel te genieten, stom genoeg van dingen waar ik vroeger te weinig tijd voor nam. Ik heb een hoop plezier met mijn dochters, mijn vrouw heeft tijd om uitgebreid en heerlijk te koken en brood te bakken, en ik had nooit beseft hoe mooi appelbloesem eigenlijk is.’