Terugspoelen in de tijd
Weinigen zullen het voorspeld hebben: de revival van het cassettebandje. Zelfs artiesten als Billie Eilish en Taylor Swift brengen nieuwe muziek uit op de kleine geluidsdrager, die toch echt uitgestorven leek.
In de jaren 70 en 80 is het een taak die door de echte muziekliefhebber uiterst serieus wordt genomen: het maken van een compilatiebandje. Bestemd voor de autoradio, de walkman, of als presentje voor een geliefd persoon. Met de uiterste zorg worden liedjes bij elkaar gezocht die op de een of andere manier een connectie met elkaar hebben. En dat mag best enige tijd kosten, want de complete platencollectie moet worden nageplozen op passende songs.
Wanneer de mix-tape dan eindelijk klaar is, kan het grote genieten beginnen. In de auto met het raampje open, op de fiets naar school, of in gedachten, als de ontvanger je perfecte verzameling liedjes, inclusief zelfgemaakt hoesje, aan het bewonderen is …
Na de komst van de cd en de mp3’s eind jaren 80 gaat het snel bergafwaarts met de populariteit van het cassettebandje. Opeens is het allemaal maar gedoe: het steeds vooruit- en terugspoelen naar je favoriete nummer, het vastlopen van een bandje zodat je met een pennetje en plakband in de weer moet om de boel te lijmen, en de abrupte eindes van cassettebandjes (en dus vaak van een liedje).
Ook blijkt het veel handiger om cd’s te branden op de computer. Bijna de hele muziekcatalogus is nu op internet te vinden en te downloaden, via peer-to-peer software als Kazaa en Napster. De kwaliteit van mp3’s is bovendien een stuk beter, al zijn de meningen hierover verdeeld. Het ‘warme’ geluid van een cassettebandje wordt ook gemist.
Wat niet veel mensen weten, is dat het cassettebandje (op kleine schaal) altijd voort is blijven bestaan. Met name in de hiphop, underground en noise zijn artiesten ook in die periode cassettes blijven gebruiken. En nu is, jaren na het vinyl, het cassettebandje aan een heuse revival begonnen.
Concertzaal annex cultureel centrum ACU speelt hier op in door een noise-evenement te combineren met de mogelijkheid tot cassetteruil. Organisator Dimitri Demirel: ‘In de noise-scene is het cassettebandje altijd een veelgebruikt medium gebleven. Het zijn lawaaiige dingetjes: perfect klinkt het nooit. Ook hangt er hangt een ‘do it yourself’ attitude omheen. Dit alles past goed bij de noise-cultuur, waar zelf muziek opnemen en uitwisselen met anderen vanzelfsprekend is.’
Niet zo verrassend dus dat Demirel op het idee kwam voor dit evenement: ‘Als ik noise artiesten uitnodig, nemen ze altijd cassettes mee. Soms met eigen muziek, soms met andere projecten. En als ik zelf ergens optreed, doe ik dat ook. Ik dacht: als ik dan toch iets organiseer voor de noise-community, kan ik dat net zo goed combineren met cassetteruil.’
Hoe ziet die avond er in de praktijk uit? ‘De zaal staat vol met tafels waarachter e artiesten te werk gaan. Vaak solo, soms in koppels. Ieder heeft tien minuten om te spelen. Nee, gitaren worden bijna nooit gebruikt, wel zelfgebouwde elektronica, mengpanelen, contactmicrofoons, effectpedalen en dergelijke. Het ruilen van cassettebandjes vindt plaats op het podium.’
Toch even: wat is noise precies? ‘Noise zoekt de grenzen op van muziek, en gaat er vaak overheen. Een ‘gewone’ band hoor je soms aan het eind van een song helemaal los gaan met feedback en effecten. Je zou kunnen zeggen dat de noise daar begint, vanaf dat punt gaan wij verder. Aan het eind van een optreden is soms de hele zaal leeg, maar regelmatig vindt het publiek het ook geweldig. Iedereen heeft wel oordopjes in, jazeker.’
Demirel is content over de revival van het cassettebandje. ‘Voor mij is het handig omdat ik niet meer naar tweedehandszaken hoef voor een bandje. Voor muziekgenres die perfect moeten klinken, is een cassettebandje minder geschikt. Het is een best lawaaiig en lastig medium. Maar noise artiesten houden wel van die imperfecties.’
Broese
Ook Bertram Borkes, teamleider bij Broese, ziet de populariteit van cassettebandjes toenemen. ‘Sinds 2017 stijgt de verkoop ieder jaar tussen de 5 en 10 procent. De film Guardians of the Galaxy, waarin de cassette een prominente rol speelt, heeft daar zeker aan bijgedragen. Overigens zijn cassettebandjes in Japan en de VS al die jaren wel altijd populair gebleven, naast cd’s, vinyl en streaming.’ Op de muziekafdeling van Broese staat een complete afdeling met cassettebandjes, bespeelde en onbespeelde. ‘De lege bandjes worden gekocht door jongeren die, net als 40 jaar geleden, mixbandjes maken. Er zijn zelfs twee klanten die weer opnemen van de radio!’ Van artiesten die optraden in Broese maakte Borkes een eigen mixtape. Hij is een vurig pleitbezorger van cassettebandjes. ‘Ik heb er alleen maar mooie herinneringen aan. Bij mij gingen ze nooit kapot. Met veel plezier, en een beetje nostalgie, denk ik terug aan al die compilatiebandjes die ik heb gemaakt. Ik vond het geweldig!’
Eerdere publicatie in Uitagenda Utrecht
Na de komst van de cd en de mp3’s eind jaren 80 gaat het snel bergafwaarts met de populariteit van het cassettebandje. Opeens is het allemaal maar gedoe: het steeds vooruit- en terugspoelen naar je favoriete nummer, het vastlopen van een bandje zodat je met een pennetje en plakband in de weer moet om de boel te lijmen, en de abrupte eindes van cassettebandjes (en dus vaak van een liedje).
Ook blijkt het veel handiger om cd’s te branden op de computer. Bijna de hele muziekcatalogus is nu op internet te vinden en te downloaden, via peer-to-peer software als Kazaa en Napster. De kwaliteit van mp3’s is bovendien een stuk beter, al zijn de meningen hierover verdeeld. Het ‘warme’ geluid van een cassettebandje wordt ook gemist.
Wat niet veel mensen weten, is dat het cassettebandje (op kleine schaal) altijd voort is blijven bestaan. Met name in de hiphop, underground en noise zijn artiesten ook in die periode cassettes blijven gebruiken. En nu is, jaren na het vinyl, het cassettebandje aan een heuse revival begonnen.
Concertzaal annex cultureel centrum ACU speelt hier op in door een noise-evenement te combineren met de mogelijkheid tot cassetteruil. Organisator Dimitri Demirel: ‘In de noise-scene is het cassettebandje altijd een veelgebruikt medium gebleven. Het zijn lawaaiige dingetjes: perfect klinkt het nooit. Ook hangt er hangt een ‘do it yourself’ attitude omheen. Dit alles past goed bij de noise-cultuur, waar zelf muziek opnemen en uitwisselen met anderen vanzelfsprekend is.’
Niet zo verrassend dus dat Demirel op het idee kwam voor dit evenement: ‘Als ik noise artiesten uitnodig, nemen ze altijd cassettes mee. Soms met eigen muziek, soms met andere projecten. En als ik zelf ergens optreed, doe ik dat ook. Ik dacht: als ik dan toch iets organiseer voor de noise-community, kan ik dat net zo goed combineren met cassetteruil.’
Hoe ziet die avond er in de praktijk uit? ‘De zaal staat vol met tafels waarachter e artiesten te werk gaan. Vaak solo, soms in koppels. Ieder heeft tien minuten om te spelen. Nee, gitaren worden bijna nooit gebruikt, wel zelfgebouwde elektronica, mengpanelen, contactmicrofoons, effectpedalen en dergelijke. Het ruilen van cassettebandjes vindt plaats op het podium.’
Toch even: wat is noise precies? ‘Noise zoekt de grenzen op van muziek, en gaat er vaak overheen. Een ‘gewone’ band hoor je soms aan het eind van een song helemaal los gaan met feedback en effecten. Je zou kunnen zeggen dat de noise daar begint, vanaf dat punt gaan wij verder. Aan het eind van een optreden is soms de hele zaal leeg, maar regelmatig vindt het publiek het ook geweldig. Iedereen heeft wel oordopjes in, jazeker.’
Demirel is content over de revival van het cassettebandje. ‘Voor mij is het handig omdat ik niet meer naar tweedehandszaken hoef voor een bandje. Voor muziekgenres die perfect moeten klinken, is een cassettebandje minder geschikt. Het is een best lawaaiig en lastig medium. Maar noise artiesten houden wel van die imperfecties.’
Broese
Ook Bertram Borkes, teamleider bij Broese, ziet de populariteit van cassettebandjes toenemen. ‘Sinds 2017 stijgt de verkoop ieder jaar tussen de 5 en 10 procent. De film Guardians of the Galaxy, waarin de cassette een prominente rol speelt, heeft daar zeker aan bijgedragen. Overigens zijn cassettebandjes in Japan en de VS al die jaren wel altijd populair gebleven, naast cd’s, vinyl en streaming.’ Op de muziekafdeling van Broese staat een complete afdeling met cassettebandjes, bespeelde en onbespeelde. ‘De lege bandjes worden gekocht door jongeren die, net als 40 jaar geleden, mixbandjes maken. Er zijn zelfs twee klanten die weer opnemen van de radio!’ Van artiesten die optraden in Broese maakte Borkes een eigen mixtape. Hij is een vurig pleitbezorger van cassettebandjes. ‘Ik heb er alleen maar mooie herinneringen aan. Bij mij gingen ze nooit kapot. Met veel plezier, en een beetje nostalgie, denk ik terug aan al die compilatiebandjes die ik heb gemaakt. Ik vond het geweldig!’
Eerdere publicatie in Uitagenda Utrecht
Geen opmerkingen:
Een reactie posten